Эдийн засгийн өсөлт, эрчим хүч, бохирдлын хамаарлын шинжилгээ

Загвар

Эдийн засгийн хувьсагчид ихэнхи тохиолдолд бие биенээсээ хамааралтайгаар оршдог (Silvo, Soares, Pinho, 2011). Хэрэв хувьсагчид I(1) буюу “unit root”-тэй, тэдгээрийн үнэлгээний алдаа нь I(0) байвал тэдгээрийг “cointegration” хамааралтай гэнэ. Өөрөөр хэлбэл эдгээр эдийн засгийн үзүүлэлтүүд урт хугацаандаа хамтдаа хөдөлдөг гэсэн үг.  VECM загвар нь тухайн дотоод хувьсагчдын ялгавар авсан хувьсагдын хувьд  үнэлнэ. Continue reading “Эдийн засгийн өсөлт, эрчим хүч, бохирдлын хамаарлын шинжилгээ”

Сурталчилгаа

Эдийн засгийн өсөлт, эрчим хүч, бохирдлын талаарх онол

Байгаль орчинтой холбоотой эдийн засгийн загваруудад ерөнхий тэнцвэрийн загваруудыг ихээр ашиглаж байгаа. Ихэвчлэн эрчим хүч, CO2 болон эдийн засгийн өсөлтийн хоорондын хамаарлыг харуулсан байдаг.  Гэвч эдгээр загваруудын хамгийн том дутагдалтай тал нь урт хугацааны нөлөөг харуулахаас илүүтэйгээр богино болоод дунд хугацааг илүү сайн илэрхийлж чадаж байна. Цөөхөн хэдэн загваруудын хувьд урт хугацааны нөлөөг харуулах оролдлого хийгдсэн. Continue reading “Эдийн засгийн өсөлт, эрчим хүч, бохирдлын талаарх онол”

Эдийн засгийн өсөлт, эрчим хүч, бохирдлын талаарх судалгааны ажлууд

Байгаль орчны асуудлыг эдийн засгийн өсөлтөнд тооцсоноор өсөлтөнд хязгаарлалт бий болгоно гэж зарим эдийн засагчид үздэг байна (Daly, 1996). Гэсэн хэдий ч дэлхийн цаг агаарын өөрчлөлт нь эдийн засгийн өсөлттэй харилцан хамааралтай гэдэг нь тодорхой юм (Harris, 2008).

Судлагдсан байдлыг эдийн засгийн өсөлт-эрчим хүч, эдийн засгийн өсөлт-нүүрсхүчлийн хий, эрчим хүч-нүүрсхүчлийн хий, эдийн засгийн өсөлт-эрчим хүч-нүүрсхүчлийн хийний харилцан хамаарал, мөн Монгол Улсад судлагдсан байдал хэмээн хувааж авч үзлээ. Continue reading “Эдийн засгийн өсөлт, эрчим хүч, бохирдлын талаарх судалгааны ажлууд”

Төр ба хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа – Эстон улсын мэдээлэл, харилцаа холбоо технологийн салбар

estonia 

Балтийн тэнгисийн зүүн эрэгт орших Бүгд Найрамдах Эстон улс нь 1,34 сая хүн амтай, 45226 километр кв газар нутагтай маш жижиг орон. Хэдий тийм боловч нэг хүнд ноогдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүн нь 17300$ буюу хөгжиж буй орнууд дотроос хамгийн өндөр үзүүлэлттэй нь байгаа юм. Continue reading “Төр ба хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа – Эстон улсын мэдээлэл, харилцаа холбоо технологийн салбар”

Пүүс хоорондын хамтын ажиллагаа болон гүйцэтгэлийг тайлбарлах нь: Нөөцөд суурилсан үзэл ба байгууллагын эдийн засгийн таамаглалуудын нэгдэл

Өгүүллэгийн шалтгаан

Пүүс хоорондын хамтын ажиллагаа болон гүйцэтгэл нь тухайн пүүсийн хүчин чадал, чадвараа нэмэгдүүлэх гэсэн нөөцөд суурилсан үзэл ба байгууллагынхаа зардлыг хамгийн бага байлгах гэсэн байгууллагын эдийн засгийнонолтой салшгүй холбоотой. Энэ кейсийн зорилго бол пүүсүүд шинээр үйл ажиллагаа явуулахдаа, НСҮ, БЭЗ гэсэн хоёр ойлголтын таамаглалуудыг ашиглан, дан ганцаар ажиллах, эсвэл пүүсүүдтэй хамтран ажиллах сонголт хийхэд оршино. Continue reading “Пүүс хоорондын хамтын ажиллагаа болон гүйцэтгэлийг тайлбарлах нь: Нөөцөд суурилсан үзэл ба байгууллагын эдийн засгийн таамаглалуудын нэгдэл”

Бага хэмжээний аж үйлдвэржүүлэлт болон гадаад шокууд

Бага хэмжээний аж үйлдвэржүүлэлтийн хөгжилд ямар хүчин зүйл илүү сайн нөлөөлдгийг ойлгохын тулд  бид  цуврал туршилтууд явуулж түүгээрээ эдийн засгийн орчин дахь эерэг өөрчлөлтүүдийг тайлбарладаг, эдгээрийг нэрлэвэл: гадаад хүчин зүйлийн орлогын түр зуурын өсөлт, өөрийн гэсэн засгийн газартай муж эсвэл хотын доторх орлогын дахин хуваарилалт, цалин болон үнийн өөрчлөлтүүд, бас трансакцийн зардлын өөрчлөлт. Зохиомлоор бий болгосон бүх зүйлд бид 3 тэнцвэрийн нэгэнд нь эхлээд, алсын хараагүй хөрөнгө оруулагчдыг орж ирэхийг зөвшөөрөх ба борлуултын ашиг нь хүлээгдэж буй ашигтай тэнцэх хүртэл явагдана. Continue reading “Бага хэмжээний аж үйлдвэржүүлэлт болон гадаад шокууд”

Хувийн өмчлөлийн эрхийн удирдлага

Марксист-Ленинист сургаалын нэг хэсэг нь бүтээгдэхүүнүүдийг улсын мэдлийнх болгох байлаа. Дэлхий дээрх коммунист хэн ч 1988 оныг хүртэл өмч хувьчлалын талаар ярьж зүрхэлж байгаагүй. Өмч хувьчлал бий болох шаардлагатай байсан ба мөн түргэн шуурхай хийх шаардлага байсан юм. Яагаад гэвэл нийтийн үйлдвэрүүд үр ашигтай байгаагүй учир нь тэд максимум үр ашгаас илүү улс төрийг илүүд үзэж байсных аж.

Continue reading “Хувийн өмчлөлийн эрхийн удирдлага”

Чанаргүй зээл болон барьцаа хөрөнгө

 

Чанаргүй зээлийн эрсдлээс барьцаа хөрөнгийн асуудал урган гарч ирдэг. Энэхүү барьцаа хөрөнгө нь хэд хэдэн төрлийн хэлбэртэй байж болно. Жишээ нь: газраа барьцаалах, эсвэл өөрийн газар дээр ургаж байгаа ногоо, жимс гэх мэтээр барьцаа хөрөнгө хийж болдог. Нэгэн сонирхолтой жишээ гэвэл 1976 оны Күрүпийн Кералагийн талаарх судалгаанд дурьдагдсанаар хүмүүс зээлийн барьцаа хөрөнгөө хоолны талоноор  бүрдүүлдэг байжээ.

Continue reading “Чанаргүй зээл болон барьцаа хөрөнгө”

Хөгжиж буй орнуудын экспортод нөлөөлөгч хүчин зүйлс

2006 оны байдлаар дэлхий дээр нийт 6,5 тэрбум хүн амьдарч байгаагаас 5,5 тэрбум хүн нь бага болоод дунд орлоготой хөгжиж буй орнуудад амьдарч байна (Дэлхийн хөгжлийн индикатор Дэлхийн банк 2008). Энэ тоо баримт дэлхийн хүн амын ихэнх хэсэг одоог болтол хөгжилтэй орнуудын адилаар сайхан амьдарч чадахгүй байгааг харуулна. Аль ч орны хувьд экспортоо өргөжүүлж, үйлдвэрлэлээ хөгжүүлэхгүйгээр дэлхийн зах зээлд нэвтэрч чадахгүй юм. Жишээ нь: Монгол орон бол газар нутгаар уудам ч хүн амын хувьд жижиг буюу 2683,5 мянган хүнтэй(Монгол Улсын Статистикийн Эмхтгэл, 1990-2009). Үүнээс шалтгаалан үйлдвэрлэх бүтээгдэхүүний хэмжээ ч бусад орнуудтай харьцуулахад бага орны тоонд ордог. Continue reading “Хөгжиж буй орнуудын экспортод нөлөөлөгч хүчин зүйлс”

Тоёота компанийн судалгаа шинжилгээ, хөгжил дэвшлийн стратеги

Аливаа бизнесийн байгууллага бүр бизнесийн амьдралын мөчлөгийн дагуу ажилладаг. Тогтворжилтын шатнаас бууралтын шатанд орж улмаар борлуулалт буурч ирэхэд бид бизнесээ аврахын тулд шинэчлэлт, хөрөнгө оруулалт, инноваци хийх зайлшгүй шаардлагатай болдог. Энэхүү өөрчлөлтийг хэрхэн амжилттай хэрэгжүүлж чадахаас компаний ирээдүй шууд хамаарах болно. Өнөөгийн техник технологийн хөгжлийн хурдацтай эрин үед үүнээс хоцролгүйгээр шинийг санаачлан ажиллах нь бизнесийн байгууллагуудын хувьд амьд үлдэх магадгүй хамгийн найдвартай арга юм. Continue reading “Тоёота компанийн судалгаа шинжилгээ, хөгжил дэвшлийн стратеги”