Төр ба хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа – Эстон улсын мэдээлэл, харилцаа холбоо технологийн салбар

estonia 

Балтийн тэнгисийн зүүн эрэгт орших Бүгд Найрамдах Эстон улс нь 1,34 сая хүн амтай, 45226 километр кв газар нутагтай маш жижиг орон. Хэдий тийм боловч нэг хүнд ноогдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүн нь 17300$ буюу хөгжиж буй орнууд дотроос хамгийн өндөр үзүүлэлттэй нь байгаа юм. “Төр ба хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа – Эстон улсын мэдээлэл, харилцаа холбоо технологийн салбар” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Advertisements

Пүүс хоорондын хамтын ажиллагаа болон гүйцэтгэлийг тайлбарлах нь: Нөөцөд суурилсан үзэл ба байгууллагын эдийн засгийн таамаглалуудын нэгдэл

Өгүүллэгийн шалтгаан

Пүүс хоорондын хамтын ажиллагаа болон гүйцэтгэл нь тухайн пүүсийн хүчин чадал, чадвараа нэмэгдүүлэх гэсэн нөөцөд суурилсан үзэл ба байгууллагынхаа зардлыг хамгийн бага байлгах гэсэн байгууллагын эдийн засгийнонолтой салшгүй холбоотой. Энэ кейсийн зорилго бол пүүсүүд шинээр үйл ажиллагаа явуулахдаа, НСҮ, БЭЗ гэсэн хоёр ойлголтын таамаглалуудыг ашиглан, дан ганцаар ажиллах, эсвэл пүүсүүдтэй хамтран ажиллах сонголт хийхэд оршино. “Пүүс хоорондын хамтын ажиллагаа болон гүйцэтгэлийг тайлбарлах нь: Нөөцөд суурилсан үзэл ба байгууллагын эдийн засгийн таамаглалуудын нэгдэл” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Бага хэмжээний аж үйлдвэржүүлэлт болон гадаад шокууд

Бага хэмжээний аж үйлдвэржүүлэлтийн хөгжилд ямар хүчин зүйл илүү сайн нөлөөлдгийг ойлгохын тулд  бид  цуврал туршилтууд явуулж түүгээрээ эдийн засгийн орчин дахь эерэг өөрчлөлтүүдийг тайлбарладаг, эдгээрийг нэрлэвэл: гадаад хүчин зүйлийн орлогын түр зуурын өсөлт, өөрийн гэсэн засгийн газартай муж эсвэл хотын доторх орлогын дахин хуваарилалт, цалин болон үнийн өөрчлөлтүүд, бас трансакцийн зардлын өөрчлөлт. Зохиомлоор бий болгосон бүх зүйлд бид 3 тэнцвэрийн нэгэнд нь эхлээд, алсын хараагүй хөрөнгө оруулагчдыг орж ирэхийг зөвшөөрөх ба борлуултын ашиг нь хүлээгдэж буй ашигтай тэнцэх хүртэл явагдана. “Бага хэмжээний аж үйлдвэржүүлэлт болон гадаад шокууд” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Хувийн өмчлөлийн эрхийн удирдлага

Марксист-Ленинист сургаалын нэг хэсэг нь бүтээгдэхүүнүүдийг улсын мэдлийнх болгох байлаа. Дэлхий дээрх коммунист хэн ч 1988 оныг хүртэл өмч хувьчлалын талаар ярьж зүрхэлж байгаагүй. Өмч хувьчлал бий болох шаардлагатай байсан ба мөн түргэн шуурхай хийх шаардлага байсан юм. Яагаад гэвэл нийтийн үйлдвэрүүд үр ашигтай байгаагүй учир нь тэд максимум үр ашгаас илүү улс төрийг илүүд үзэж байсных аж.

“Хувийн өмчлөлийн эрхийн удирдлага” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Чанаргүй зээл болон барьцаа хөрөнгө

 

Чанаргүй зээлийн эрсдлээс барьцаа хөрөнгийн асуудал урган гарч ирдэг. Энэхүү барьцаа хөрөнгө нь хэд хэдэн төрлийн хэлбэртэй байж болно. Жишээ нь: газраа барьцаалах, эсвэл өөрийн газар дээр ургаж байгаа ногоо, жимс гэх мэтээр барьцаа хөрөнгө хийж болдог. Нэгэн сонирхолтой жишээ гэвэл 1976 оны Күрүпийн Кералагийн талаарх судалгаанд дурьдагдсанаар хүмүүс зээлийн барьцаа хөрөнгөө хоолны талоноор  бүрдүүлдэг байжээ.

“Чанаргүй зээл болон барьцаа хөрөнгө” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Хөгжиж буй орнуудын экспортод нөлөөлөгч хүчин зүйлс

2006 оны байдлаар дэлхий дээр нийт 6,5 тэрбум хүн амьдарч байгаагаас 5,5 тэрбум хүн нь бага болоод дунд орлоготой хөгжиж буй орнуудад амьдарч байна (Дэлхийн хөгжлийн индикатор Дэлхийн банк 2008). Энэ тоо баримт дэлхийн хүн амын ихэнх хэсэг одоог болтол хөгжилтэй орнуудын адилаар сайхан амьдарч чадахгүй байгааг харуулна. Аль ч орны хувьд экспортоо өргөжүүлж, үйлдвэрлэлээ хөгжүүлэхгүйгээр дэлхийн зах зээлд нэвтэрч чадахгүй юм. Жишээ нь: Монгол орон бол газар нутгаар уудам ч хүн амын хувьд жижиг буюу 2683,5 мянган хүнтэй(Монгол Улсын Статистикийн Эмхтгэл, 1990-2009). Үүнээс шалтгаалан үйлдвэрлэх бүтээгдэхүүний хэмжээ ч бусад орнуудтай харьцуулахад бага орны тоонд ордог. “Хөгжиж буй орнуудын экспортод нөлөөлөгч хүчин зүйлс” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Тоёота компанийн судалгаа шинжилгээ, хөгжил дэвшлийн стратеги

Аливаа бизнесийн байгууллага бүр бизнесийн амьдралын мөчлөгийн дагуу ажилладаг. Тогтворжилтын шатнаас бууралтын шатанд орж улмаар борлуулалт буурч ирэхэд бид бизнесээ аврахын тулд шинэчлэлт, хөрөнгө оруулалт, инноваци хийх зайлшгүй шаардлагатай болдог. Энэхүү өөрчлөлтийг хэрхэн амжилттай хэрэгжүүлж чадахаас компаний ирээдүй шууд хамаарах болно. Өнөөгийн техник технологийн хөгжлийн хурдацтай эрин үед үүнээс хоцролгүйгээр шинийг санаачлан ажиллах нь бизнесийн байгууллагуудын хувьд амьд үлдэх магадгүй хамгийн найдвартай арга юм. “Тоёота компанийн судалгаа шинжилгээ, хөгжил дэвшлийн стратеги” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Шилжилтийн эдийн засгийн өсөлт

Энэхүү судалгааны ажлын гол зорилго нь 1990-ээд онд төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгаас зах зээлийн эдийн засагт шилжсэн хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүн орнууд, мөн Төв болон Зүүн Европын улсуудын макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийг судлахад оршино. Шилжилтийн эдийн засагтай орнуудын хувьд 1. Үйлдвэрлэлийн бууралт, 2. капиталын хорогдолт 3. Хөдөлмөрийн шилжилт, 4. Худалдааны өөрчлөлт, 5. Эдийн засгийн бүтцийн өөрчлөлт, 6. Институциудын нуралт, 7. Трансакцийн зардал зэрэг асуудлууд нийтлэгээр тулгамдаж байв. Энэ бүхэн эдийн засагт ямар нөлөөтэйг судлахыг зорьж байгаа. “Шилжилтийн эдийн засгийн өсөлт” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Нөхөн сэргээгдэх нөөцийн оновчтой хэмжээ

Дэлхий дээрх бүх л зүйл энергиэс эхтэй. Хүн бүр энергийн эх булаг байдаг. Физикийн онолд өгүүлдэгчлэн энерги устахгүй, шинээр бий болохгүй, зөвхөн нэг хэлбэрээс нөгөөд шилжиж байдаг гэдэг нь бид өөрсдийн амьдралын үйл ажиллагаагаа эрхлэн явуулахын тулд байгалийн нөөцийг ашиглан энерги хуримтуулдагтай адил. Нөхөн сэргээгдэх нөөцийг ашиглах нь шавхагдах нөөцийг ашигласнаас илүү үр дүнтэй гэж би боддог. Учир нь хэрвээ бид нөхөн сэргээгдэх нөөцийг нөхөн сэргэх хурдаас нь хэтрүүлж хэрэглэхгүй л бол үлдэж байгаа нөөцийн хэмжээ ч багасахгүй  сайн талтай. Дэлхий дээр маш олон төрлийн нөхөн сэргээгдэх нөөц байдаг.

Нөхөн сэргээгдэх нөөц гэдэг нь нийт нөөцийн хэмжээ нь тогтмол бус, ахин төлжиж шинээр бий болж байдаг нөөцүүдийг хэлдэг. Гэвч энэ хэмжээ хязгааргүй өсөөд байдаггүй. Экосистем дэх нөөцүүд өөрийн гэсэн максимум хэмжээтэй бөгөөд энэ хэмжээндээ хүрсэн тохиолдолд дахин өсдөггүй. Хүмүүс нөхөн сэргээгдэх нөөцийг хамаагүй хэрэглэсэн тохиолдолд тэрхүү нөөц дуусахад амар байж болдог.  Энэ тохиолдод бид шавхагдашгүй нөөцийг авч үзээгүй болно. Нэг талаар шавхагдашгүй нөөц нь дахин бий болж байгаа утгаараа нөхөн сэргээгдэх нөөцийн ангилалд орж болох боловч нөхөн сэргээгдэх нөөцийн оновчтой хэмжээнд энэ төрлийн нөөцийг биш сэргээгдэх нөөц, жишээ нь: мод, амьтад гэх мэт зүйлсийг судална. Нэг төрлийн амьтан эсвэл ургамал мөхөх нь өөр нэг төрлийн нөөцийг устах аюулд хүргэж бас болдог. Учир нь байгаль бол бие биеэсээ харилцан хамааран оршдог амьд организм юм. “Нөхөн сэргээгдэх нөөцийн оновчтой хэмжээ” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Өрсөлдөх чадвар

Бидний эргэн тойрон, амьдарч буй хүрээлэн байгаа орчин, түүний бүрдэл хэсгүүд энэ бүхэн хоорондоо уялдаатай байдгийг бид мэднэ, харин энэ орчинд амьдрахдаа бид үргэлж өрсөлдөөнт байдалд байдаг. Амьдрал хэдийгээр хамтын байдаг ч өрсөлдөөнийг даван гарч байж бид энд үлддэг, оршин тогтнодог. Харин пүүсүүдийн хувьд үүнд хэрхэн хариулт өгдөг бол? Аливаа байгууллага, аж ахуй нэгж, үйлдвэрийн газрууд бүгдээрээ өөр хоорондоо өрсөлдөж аль нь илүү ашиг олж байна, аль нь илүү зах зээл дээр удаан оршин тогтнож байна, аль нь илүү сайн чанарын бүтээгдэхүүнийг хямдхан зардлаар үйлдвэрлэж худалдан авагчдаа хурдан шуурхай түгээж байна гэхчлэн янз бүрийн байдлаараа өрсөлдөж байдгийг бид мэдэх билээ.

“Өрсөлдөх чадвар” -ийг үргэлжлүүлэн унш