Нейроэстетик: Рамачандраны урлагийн 10 зарчим

Урлагийг танин мэдрэхүй болон бүтээхүйн үйл явцыг төв мэдрэлийн системийн үйл ажиллагаа талаас нь тайлбарладаг шинжлэх ухаан. Эмпирик гоо зүйн дэд салбар. Нейроэстетикийг судлах нь уран бүтээлийг мэдрэх болон бүтээх үйл явцыг илүү баттай баримт дээр суурилсан байдлаар, тогтсон хэвшлээс өөр байдлаар тайлбарладаг болох ач холбогдолтой.

“Ямар ч гоо зүйн ухаан нь тархины үйл явцыг судлалгүйгээр бүрэн гүйцэд болохгүй.” – Семир Зеки

“Нейроэстетик бол урлагийг ойлгох болон бүтээх үйл явцыг нейробиологийн үүднээс тайлбарлах чухал салбар.” – В.С.Рамачандран

“Нейроэстетик: Рамачандраны урлагийн 10 зарчим” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Сурталчилгаа

Мэдрэл судлал гэж юу вэ?

Neuroscience гэдэг нь төв мэдрэлийн системийг судалдаг шинжлэх ухаан юм. ХХ зуунаас өмнө төв мэдрэлийн системийг судалдаг анагаах ухааны нэгэн салбар байсаар ирсэн бөгөөд XX зуунаас бие даасан шинжлэх ухаан болон өнөөг хүртэл маш хурдацтай хөгжиж байна. Мэдрэлийн систем, ялангуяа тархины үйл ажиллагааны нарийн механизмыг судалсаны үр дүнд бид олон олон асуултандаа хариу авч болохыг нотолсон. Олон тайлбарлагдаагүй үзэгдлүүдийг цэвэр тархины процесс гэдгийг баталсан байна. “Мэдрэл судлал гэж юу вэ?” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Би өмнө нь энд байсан билүү?: Дежа вүгийн учрыг эрдэмтэд тайлжээ

Хэдий өмнө нь та энэ газар ирж байгаагүй гэдэгтээ бүрэн итгэлтэй, эсвэл өмнө нь ийм явдал тохиолдох боломжгүйг мэдсээр байсан ч энэ бүхэн яг урьд өмнө болсон мэт сэтгэгдэл төрөөд болохгүй тэр мэдрэмжийг дежа вү хэмээн нэрлэдэг. “Би өмнө нь энд байсан билүү?: Дежа вүгийн учрыг эрдэмтэд тайлжээ” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Тархины мэс заслаар айдсаасаа ангижирчээ

2014 онд Английн эмч Ник Медфордын удирдлага дор эмчлүүлж байсан 44 настай өвчтөн эр саа дайрах шинж тэмдгээр олон жил зовсон байна. Өвчтөнд хийсэн судалгаагаар өвчтөний тархины зүүн amygdala (бүйлсэн тархи) хэмээх хэсэгт хөөлт (Саркоидоз) ажиглагджээ. “Тархины мэс заслаар айдсаасаа ангижирчээ” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Бүтээлч чадварын удамшил

2011 онд Кеннет Хайлман нарын хийсэн судалгаагаар бүтээлч хүмүүсийн тархи нь хэд хэдэн онцлох шинж чанартай байдаг ажээ. Энэ нь төрөлхийн шинж чанарын хамгийн чухал нь тархины хоёр тал бөмбөлөгийг холбогч corpus callosum хэмээх бүтэц нь бусад хүмүүстэй харьцуулахад нарийн байдгийг тогтоожээ.

“Бүтээлч чадварын удамшил” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Бүтээлч тархины үйл ажиллагаа

Урлагийг тодорхойлох хэцүү учир урлагийг мэдрэхэд үүсэх тархины процессоос илүүтэй уран бүтээлч хүний бүтээлч чадавхийг тодорхойлох нь харьцангуй хялбар ажээ. “Бүтээлч тархины үйл ажиллагаа” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Дофамин – шагнал, урамшлын даавар

dopamine

Дофамин буюу 4-(2-аминоэтил)бензен-1,2-диол нь олон амьд организмын төв мэдрэлийн систем, тархинд нейротрансмиттерийн үүргийг гүйцэтгэдэг. Тархинд хэд хэдэн төрлийн дофамины систем байдаг бөгөөд хамгийн онцгой нь шагнал, магтаалын зан чанарыг зохицуулдаг байна. Шинжлэх ухааны түүхэнд судлагдсан ямар ч төрлийн шагнал урамшуулал нь тархин дахь дофамины хэмжээг өсгөдөг нь бүрэн тогтоогдсон юм. Кокаин, амфетамин, метамфетамин зэрэг мансууруулах бодис нь дофаминтай төстэй нөлөөллийг хэд дахин өсгөдөг ажээ. “Дофамин – шагнал, урамшлын даавар” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Гипофиз (өнчин тархи)

Тархины суурин хэсэг суурь ясны түрк эмээлийн хонхорт орших ба 1 см урт, 1-1.5 см өргөн, 0.5 см зузаантай, 0.5 г жинтэй булчирхай юм. “Гипофиз (өнчин тархи)” -ийг үргэлжлүүлэн унш