Малгайт мөөгний зарим ашигт бодисууд

Сахаридууд. Энэ нь органик нэгдлүүд ба хүний хувьд экзоген бодисууд бөгөөд амьдралд зайлшгүй шаардлагатай, энергийн эх үүсвэрийн хувьд хүнсний найрлагын үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг болдог. Мөн эдгээр нь нөөц, тулгуур бодисын үүрэг гүйцэтгэж гидроколлойдын хувьд эдэд усыг барьж байдаг. Сахаридуудын бүтэц найрлагыг амт, реологийн шинж ба бүтээгдэхүүний хүнсний чанарт нөлөөлдөг учир хүнсний технологид өндөр ач холбогдолтой. Бүтцээсээ хамааран гидрофил ба амтны чанараараа маш их ялгаатай. “Малгайт мөөгний зарим ашигт бодисууд” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Кинетик болон физиологийн модель гаргах нь

Эрдэмтэд биологийн систем дэх тун жижиг атлаа маш чухал ач холбогдолтой бодисуудыг ихээр судлах болжээ. Энэ бодисуудад нь электролитуудаас эхлээд ферментийн кофакторын завсрын хэлбэрүүд гэх мэт бодисууд орно. Энэхүү жижиг бодисууд нь хэрхэн чухал үүрэг гүйцэтгэдэг болохыг дохио дамжуулалт, биоэнергетик, зохицуулгын талаарх судалгаанууд дээрээс харж болно. Энэ төрлийн жижиг бодисын судалгааг сүүлийн үед “метаболомик” хэмээх нэрээр нэрлэх болоод байгаа билээ. Эдгээр бодисын боломжит байдлыг тооцох, концентрацийг тогтоох зэрэг нь хүндхэн ажилд тооцогддог юм. “Кинетик болон физиологийн модель гаргах нь” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Биохимийн замын өгөгдлүүд

Ген болон уургийн экспресс нь генетик код фенотип болон хувирах процессийн ердөө эхний хоёр шат юм. Ген экпсресслэгдэж трансляцид орохдоо үүссэн бүтээгдэхүүнүүд нь биохимийн зам хэмээх зүйлийг дамжих хэрэгтэй болдог.

Организмд хэрэгтэй бүтээгдэхүүнийг ердөө ганц ферментээр катализад орсон нэг чиглэлт урвалаар үүсгэнэ гэж бараг байдаггүй. Тиймээс биохимийн ярвигтай замыг дамжсаны дараа тодорхой эцсийн бүтээгдэхүүн үүсдэг тул уураг бүр хоорондоо харилцан хамааралтай байж дараагийн уурагт өмнөх экспресслэгдсэн уураг нөлөөлж байдаг. “Биохимийн замын өгөгдлүүд” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Айраг – микробиологи, биохимийн судалгаа

Манай оронд гүүний айраг үйлдвэрлэх явдал олон зуун жилийн түүх уламжлалтай юм. Гүүний айргийг БНМАУ –аас гадна  Бүгд Найрамдах Казах ба Киргиз улс, Автономит Башкир мөн Халимаг улсад хийдэг. Монгол оронд айраг бол өргөн дэлгэрсэн ундаа бөгөөд Булган, Өвөрхангай, Төв, Дундговь аймгууд айраг үйлдвэрлэдэг гол нутаг юм. Гүүний айргийг зун, намрын улиралд хийдэг уламжлалтай боловч гүүг нэмэгдэл тэжээлээр тэжээсэн нөхцөлд жил тойрон сааж айраг исгэж болно. Гүүний айраг бол манай хүн ардын зун цагт өдөр тутмын хэрэгцээт хүнсний чухал зүйл болохоос гадна эмчилгээ сувилгааны чанартай бүтээгдэхүүн болдог. “Айраг – микробиологи, биохимийн судалгаа” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Протеомик

Эсийн доторх бүхэл уургийн иж бүрдлийг судалдаг аргачлалыг протеомик гэнэ. Уургийг цэвэршүүлэх, ялгах арга болон уургийн биохимийн шинж чанарыг тодорхойлох явдал маш хурдацтайгаар хөгжиж байгаа билээ.

Уургийн биохимийн судалгаанд иммобилизацид оруулсан градиентийн 2D-PAGE буюу полиакриламидын гелийг хэрэглэдэг бөгөөд гарсан бүтээгдэхүүн буюу салангид болсон уурагт масс спектрометрээр шинжилгээг хийнэ. “Протеомик” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Орос эрдэмтдийн айрган дээр хийсэн судалгаа

Айраг бол гүүний саамыг бүлэн [cүүний хүчил ба спиртийн холимог] гарган авсан хүчиллэг сүүн ундаа юм. Гүүний саам нь үнээний сүүнээс химийн найрлагаараа мэдэгдэхүйц ялгаатай. Саам нь альбумин, витамин C,А,РР,В төрлийн витамин тэрчилэн микроэлментүүдээр баялаг [кобальт ба зэс] Гүүний саамны сүүн хүчлийн спиртийн ислийн үр дүнд сүүний хүчил, спирт, нүүрс хүчлээр баяжуулагддаг. Айрганд байгаа азотлог бодисууд альбумин, пептон, аминохүчил агуулагддаг. “Орос эрдэмтдийн айрган дээр хийсэн судалгаа” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Тараг – судлагдсан байдал, тараг бүрэх

Монгол тараг нь манай оронд өргөн тархсан түгээмэл цагаан идээ юм. Монгол таргийн хөрөнгийн микрофлор, амт чанар дэлхийд нэрд гарсан болгарын тарагтай ихээхэн ойролцоо гэж үздэг. Болгар маягийн таргийг Балканы хойгийн орнууд, Кавказын улс үндэстэн хэрэглэдэг. Балканы хойг дээр оршин сууж байсан Слав үндэстэн энэ цагаан идээг тэнд нүүдэллэн очсон нүүдэлчин аймгуудаас уламжлан авсан гэдэг. “Тараг – судлагдсан байдал, тараг бүрэх” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Казейн гидролизат II, Пептидийн функциональ шинж чанар

Оршил

Сүүлийн жилүүдэд хүнсний уургийн функциональ шинж чанарыг сайжруулах дээр ихээхэн анхаарч үзэж байгаа билээ. Хүнсний уургийн шинж чанарын функциональ тал дээр хүссэн байдалдаа хүргэх гэсэн оролдлогуудыг химийн, ферментийн, физик өөрчлөлт оруулах аргуудаар хийж байгаа болно.

Химийн аргыг ашиглах нь хүнсний аюулгүй байдалд ихээхэн анхаарах болсон хэрэглэгчдийн дургүйцлийг хүргэх болсон тул ашиглалт нь багассаар байна. Ферментийн арга нь илүү бага температур, зөөлөн нөхцөл байдалд хийгддэг тул илүү боломжтой ч протеолизын үр дүнд гарсан гашуун пептидүүд үүсэж болох ба нарийн зохицуулга бага зэрэг алдагдахад л хүссэн функциональ шинж чанараа алдах явдал их гардаг. “Казейн гидролизат II, Пептидийн функциональ шинж чанар” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Булчингийн энергетик

Булчингийн химийн эх үүсвэр, химийн энерги механик энерги болон хувирахад ямар системүүд оролцдог тухай товч авч үзье.

Булчин АТФ, креатин, гликогенийг нөөцөлсөн байдаг ба эдгээр нь булчингийн агшилтад шаардагдах энергийг үүсгэнэ. Креатинфосфатыг ашиглан энерги үүсгэх процессийг креатин фосфатын систем (Креатин фосфатын зам) гэдэг байна. “Булчингийн энергетик” -ийг үргэлжлүүлэн унш

Үйлдвэрлэлд ашигладаг зарим ферментүүд

Олон төрлийн микробоос ялгаж авсан ферментүүдийг үйлдвэрлэлд ашигладаг билээ. Ренниныг бяслаг үйлдвэрлэлд хэрэглэдэг. Mucor pussilus, M. Meihei нь ренниныг ялгаруулдаг. Мөөгний пектиназа ферментүүд нь жимсний шүүсийг тунгалагжуулахад хэрэглэгддэг. Глюкоз оксидаза нь өндгийг хатаахын өмнө глюкозыг нь зайлуулахад хэрэглэнэ.

Нунтаглаж хатаасан өндөгний уургууд нь глюкозтой харилцан үйлчлэлцэж бор өнгөтэй болдог билээ. Тиймээс глюкозыг зайлуулах нь хатаасан өндгийг муудахаас сэргийлэн тогтворжуулдаг ажээ. Глюкоз оксидаза нь олон тооны бүтээгдэхүүнүүд болох хийжүүлсэн ундаа, майоннез, саладны амтлагч зэргээс хүчилтөрөгчийг зайлуулж исэлдсэн өнгө, амтны өөрчлөлтөөс сэргийлэхэд хэрэглэдэг. Мөн глюкоз оксидаза нь сахарын шижинтэй хүмүүсийн цус, шээсин дэх сахарын хэмжээг тогтоох тестерийн найрлагад оролцсон байдаг.

Үйлдвэрлэл Bacillus Aspergillus Хэрэглээ
Согтууруулах ундаа + + Сахаржуулахын тулд амууг нэмэхээс өмнө цардуулыг шингэрүүлнэ
Гурилан бүтээгдэхүүн + Задрах нүүрсусны пропорцийг ихэсгэхэд
Нэрэх + Арьай бэлдэх, нэмэлт бодисуудыг шингэрүүлэхэд
Нэрэх + Үрийн задрах чанарыг сайжруулах, шар айрагны шинж чанарт өөрчлөлт оруулах
Хүнс + Ферментээр үйлчлүүлсэн арвайг шувуу, үхрийн аж ахуйд хэрэглэх
Детергент + Угаалгын нунтагны угаах чадварыг дээшлүүлэх, аяга таваг угаах детергентийн нэмэлт
Цаас + Цаасны нүх сүв таглах бодисын үйлдвэрлэлд цардуулыг шингэрүүлэх
Бөс даавуу + Өндөр температурт даавуунд үргэлжлүүлэн нүх сүв гаргах (тэлж зай завсар гаргах)
Сахар + Фруктоз, глюкоз, мальтозын үйлдвэрлэл, жүүсэнд дэх цардуулыг задлах замаар нишингэний сахарын жүүсний фильтерээр шүүгдэх чанарыг нэмэгдүүлэх