Корреляцийн болон регрессийн шинжилгээ

Корреляцийн шинжилгээ

Нэг хувьсагчийн утга бүрд нөгөө хувьсагчийн тодорхой утга харгалзаж байвал энэ нь функцийн хамаарал болно.

Нэг хувьсагчийн тодорхой утгад  нөгөө хувьсагчийн тодорхой тархалт харгалзаж байвал  тэдгээрийг статистик хамааралтай хувьсагчид гэнэ.

Нэг хувьсагчийн дундаж утгаас нөгөө хувьсагчийн  утга хамаарах функцийн хамаарлыг корреляци /ковариац/ хамаарал гэнэ. Энэ хамаарал нь  статистик хамаарлын нэг хэлбэр нь болно.

Хувьсагчид статистик хамааралтай үед  тэдгээрийн хоорондын нөлөөлөл, хувирч өөрлөгдөх  зүй тогтлыг  корреляцийн  ба регрессийн шинжилгээний аргаар тодорхойлно. Нэг хувьсагчийн Х өсөх утгад нөгөө хувьсагчийн буурах утга харгалзаж байвал урвуу хамаарал гэнэ. Эерэг корреляцийн үед хувьсагчийн утга өсөхөд  нөгөө хувьсагч дунджаараа хамт өснө.  Сөрөг корреляцийн үед хамт буурна.

Регрессийн шинжилгээ

Хувьсагчид статистик хамааралтай үед тэдгээрийн хоорондын нөлөөлөл, хувирч өөрчлөгдөх зүй тогтлыг нь регрессийн шинжилгээний аргаар  тодорхойлно. Энэ шинжилгээ нь  хувьсагч хоорондын хамаарлын хэлбэрийг тогтоох буюу тэдгээрийн холбоо хамаарлыг илрүүлэх, энэхүү хамаарлыг үнэлэх, мөн хамаарах хувьсагчийн мэдэгдэхгүй утгуудыг үнэлэхэд чиглэгдэнэ.

Статистик хамааралтай хувьсагчдын функциональ хамаарлыг илрүүлэхдээ эхлээд тэдгээрийн хооронд ямар хэлбэртэй хамаарал байгааг тодорхойлно. Функциональ хамаарлын хэлбэр буюу функцийн хэлбэрийг тодорхойлохдоо цэгүүдийн байрлалын болон үзэгдлийн ерөнхий шинж чанарт үндэслэнэ. Хувьсагчуудын хамаарал шугаман хуулиар илэрхийлэгдхээс гадна шугаман бус хуулиар илэрхийлэгдэх тохиолдол бас байна. Энэ тохиолдолд муруй шугамын регрессийн шинжилгээг хийнэ.

Бусад төрлийн хувиараар хэмжсэн хувьсагчийн утгуудын корреляцийн хэмжээг тодорхойлох

Хоёр хэмжээст хэвийн тархалттай ойролцоо Х, Ү хувьсагчдийн хувьд Пирсоны корреляцийн  коэфицентийг  тооцоолох нь тохиромжтой болно. Хувьсагчийн утгуудын корреляцийн хэмжээг дараахь байдлаар тодорхойлно. Үүнд:

  1. Нэрлэсэн дихотомик хувиараар хэмжсэн хувьсагчийн хамаарлыг Контингиецийн коэффициент /СС/-р тодорхойлно.
  2. Нэг хувьсагч нэрлэсэн дихотомик /хүйс гэрлэлтийн байдал/ хуваариар, нөгөө нь интервал болон харьцаат хуваариар хэмжигдсэн байвал корреляцийг биссериал коэффициентээр / 30/ -р тооцоолно.
  3. Хоёр хувьсагч хоёулаа дихотомик бөгөөд хэвийн тархалттай ойролцоо бол корреляцийн тетрехор коэффициент / Rtet/ -оор тооцоолно.
  4. Хоёр хувьсагч хоёулаа эрэмбэт буюу дараалсан хувиараар хэмжигдэх тохиолдолд тэдгээрийн хамаарлыг Спираны рангийн корреляцийн коэффициентийг олж тодорхойлдог байна.
  5. Х, Ү хувьсагч тус бүр өөр хоорондоо үл хамаарах дараалсан  хуваарь бүхий 1,2 ……..n утгатай байна. Энэ хамаарлыг Английн  статистикч М.Кендалл t коэффициентээр тооцоолон гаргажээ.
  6. Х-диохотомик, Ү нь 1-ээс nутга бүхий дарааллсан хуваариар хэмжигдсэн хувьсагч болно. Энэ тохиолдолд корреляцийн бисериал коэффициентийг тусгай томъёогоор тооцоолон гаргадаг байна.

Олон хэмжээст корреляци

Олон хэмжээст корреляцийг тооцоолох, олон хэмжээст регрессийн тэгшитгэлийн коэффициентүүдийг олохдоо хамгийн бага квадратын аргаар олно.

Advertisements

Хариулт үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өөрчлөх )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өөрчлөх )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өөрчлөх )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өөрчлөх )

Connecting to %s