Дундаж тоон үзүүлэлт

Дундаж тоон үзүүлэлтэнд: дундаж, медиан, мода зэргийг авч үзнэ.

Дундаж:

Хувьсагчийн бүх бүх утгын нийлбэрийг утгын тоонд хуваасныг  тухайн хувьсагчийн дундаж буюу дундаж утга гэнэ. Дунджийг Х гэж тэмдэглэнэ. Дунджийг 8 томъёогоор олно.

Жишээ 1 :      Тухайн нэг хувьсагчийн утгууд    2       5        8        9       13       14       15     байна гэе. 8 томъёо ёсоор  2+5+8+9+13+14+15 = 66 гарна гэвэл энэ тоогоо нөгөө 8 гэсэн томъёондоо хуваавал 8,25 гарна. Энэ дундаж тоо болно. Дундаж нь зөвхөн  тоон хувьсагчийн хувьд ганцхан хэрэглэгдэнэ. Дундаж утгыг тодорхойлоход  хувьсагчийн бүх утга оролцдог учир бусдаасаа ялгаатай зарим нь түүнд нөлөөлдөг байна.

Медиан:

Дундаж нь зарим үед нийт хувьсагчинй төв цэг буюу түүний утгатай давцдаг бөгөөд үүнийг медиан гэнэ. Медианийг ихэвчлэн нэрлэсэн, дараалсан, баримтын хувьд хэрэглэдэг байна. Медиан нь бага утгатай хувьсагчийн хувьд хэрэглэхэд илүү тохиромжтой бөгөөд энэ нь хэмжилтийг хурдан хийхэд тусалдаг байна. Хувьсагчийн утгын нийт тоог хоёр тэнцүү хэсэгт хуваадаг. Медиан нь статистик боловсруулалтын тооцоонд өргөн хэрэглэгдээд байдаггүй байна. Медианыг Md гэж тэмдэглэнэ.

Жишээ 2 :   85   112    131     145     151  гэсэн тоо өгөгджээ. Энэ тоонуудын  медиан нь 131 болох бөгөөд  медианы байрлаж буй цэгийг  / n+1 / /2 томъёогоор олно. Хувьсагчийн нийт тоо нь n=5 тул  дээрхи томъёондоо орлуулвал 3 болно.  Харин     85    112    131    145    151   180    энэ тохиолдолд төв цэгийг түүний утгын голын хоёр утгын нийлбэрийг хоёрт хувааж  олно.

Мода:

Мода буюу энэ нь хувьсагчийн утгуудын хамгийн их давтамж, хувьсагчийн ерөнхий төлөв, чиг хандлагыг тодорхойлно. Мода нь хамгийн их давтамжтай хувьсагчийн утга нь болно. Модаг нь Мо гэж тэмдэглэнэ. Энэ нь ихэвчлэн нэрлэсэн баримтад хэрэглэгдэнэ. Энэ нь цаашаагаа статистик боловсруулалтанд хэрэглэгддшүй бөгөөд адил давтамжтай зарим хувьсагчид  хоёр модатай байх бөгөөд үүнийг бимодаль гэнэ.

Жишээ 3:

12   13   13   13  14  15   15    15  гэх мэт байв. Энд 12 ба 14 нь 2 мода нь болно.

Advertisements

Хариулт үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өөрчлөх )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өөрчлөх )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өөрчлөх )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өөрчлөх )

Connecting to %s