Дархлааны эмчилгээний агентуудыг нийлэгжүүлдэг трансгеник ургамлууд

20-иод жилийн өмнөөс сайжруулсан буюу хортон шавьж, гербицидэд тэсвэртэй шинж чанартай ургамлуудыг генийн инженерчлэлийн аргаар гаргаж авсан талаарх мэдээллүүд үргэлж гарсаар байгаа билээ. Эдгээр нь газар тариалан, хөдөө аж ахуйд ихээхэн ач холбогдолтой үр дүнгээ өгсөн байна. Гэвч үүний эсрэгээр ургамлуудыг биореактор маягаар ашиглан эмчилгээний зориулалттай уургууд гаргаж авах явдал нь дөнгөж хөгжих шатандаа явж байгаа билээ. Маш олон эсэргүүцлийг сайжруулах уургууд, эсрэг биеүүд, вакцинуудыг гаргаж авсан ч эмнэлгийн практикт туршигдсан нь хязгаартай тоотой юм. Эмнэлгийн туршилтад ашиглагдаж буй уургуудаас хамгийн дэвшилттэй шатанд хүрсэн нь шүүрлийн иммуноглобулин А юм. Энэ нь шүдний өвчин үүсгэгч гол бактери болох Streptococcus mutansийн шүдэнд наалдахыг хязгаарлах үүрэгтэй 4 полипептидийн гинжнээс бүрдсэн эсрэг бие юм. Энэ бүлэгт бид ургамлуудын хүн төрөлхтөний эмчилгээнд ашигтай уургуудийг нийлэгжүүлэх боломжийн талаар авч үзнэ.

  1. 1. Иммунотерапатик уургуудийг нийлэгжүүлэх  ургамлан биореакторууд

1983 онд анхны трансгеник ургамлыг гаргаж авсан байна. Түүнээс хойш маш олон рекомбинант уургууд тамхи, эрдэнэ шиш, улаан лооль, банана, альфальфа, канола зэрэг хэд хэдэн газар тариалангийн чухал ургамлуудаар дамжин экспресслэгджээ. Сүүлийн үеийн судалгаануудаар маш том хэмжээний үйлдвэрийн үйл ажиллагааны үр дүнд гаргаж авдаг эмчилгээний ач холбогдолтой уургуудыг гаргаж авах хамгийн хялбар, эдийн засгийн хувьд хэмнэлттэй арга бол трансгеник ургамлууд юм гэдэг нь тогтоогдоод байна. Генийн инженерчлэлээр гаргаж авсан ургамлууд хүн амьтны биеийн шингэн, эдийн өсгөвөр, рекомбинант микроорганизм, трансфекцилсэн амьтны эсийн хэсэг, трансгеник амьтадтай харьцуулахад хэд хэдэн давуу талуудтай байдаг байна:

  • Трансформацийн технологийн үр дүнд байдал болон өсөлтийн хурд.
  • Бактериас давуутай нь мултимер угсралт зөв явагддаг.
  • Ургамлууд нь хүмүүст ДОХ-ийн вирус, прион, гепатитын вирусыг халдаах боломжгүй тул аюулгүй байдлаараа давуутай.
  • Маш бага өртгөөр газар тариалангийн аргаар түүхий эдийг үйлдвэрлэдэг.
  • Ферментацийн аргатай харьцуулахад хамгийн бага хөрөнгө оруулалт шаардлагатай.

Хэрэглэж буй хурдасгагчаас хамаараад трансгеник уургуудыг ургамлын өгөгдсөн нэг эсийн тодорхой органеллээс, эсвэл ургамлын тодорхой нэг хэсэг газраас юм уу ургамлын бүх хэсгээс хурааж авдаг. Ихэнх эхэн үеийн ажлууд хүчтэй промотеруудыг ашигладаг байсан байна. Үүний нэг жишээ нь ургамлын ногоон биомассын бүхэл хэсгээр экспресс явуулдаг цэцэгт байцаан цоохортолтын вирусын 35S промотер юм. Де Уайлд нар Arabidopsis-т энгийн лидер дарааллуудыг бий болгогч эсрэг бие болон Fab фрагментүүд . Эдгээр уургуудийн ихээхэн хэсэг нь A. thaliana-гийн апопластад ургамал дахь транспирацийн үеийн усны урсгалын хамт зөөгдөн очиж байжээ. Гэвч бусад лабораторийн судалгаанууд тамхи, эрдэнэ шиш, шошийн үрэнд уураг хуримтлагддаг болохийг тогтоожээ.

II. Иммунотерапатик уургуудийг нийлэгжүүлэх  трансгеник ургамлуудыг хөндсөн асуудлууд

А. Үйлдвэрлэлийн зардал

Ургамлыг ашиглан үйлдвэрлэл явуулах нь маш их ашигтай байдаг. Жишээ нь, Куснади болон бусад судлаачид олон төрлийн газар тариалангийн ургамалыг ашиглан рекомбинант уургийг гаргаж авахын зардлыг тооцсон байна. зардал тооцох үндсэн зүйлүүд нь ургамалын ургалтад шаардагдах  зүйлс, бүх ургамалд хийж өгөгдөх бүх уургийн хэмжээг тооцоод рекомбинант уургууд бүх ургамлын 10%-д хуримтлагдахаар бодож тооцжээ. Ургамалын төрлөөс хамааран уургийн агуулагдаж буй хэмжээ өөр өөр байдаг тул зардал ч өөр өөр байдаг (шошинд 40% байхад төмсөнд 2 % байдаг). Гэвч энэ зардал нь Escherichia coli-д өндөр хэмжээний уураг (20%) нийлэгжүүлэхээс 10-50 дахин илүү хэмнэлттэй юм. Уургийн хэрэглээнээс хамааран in vivo эмийн хэрэглээнд уургийг хэрэглэхийн тулд цэвэрлэгээ хийх шаардлагатай байдаг. Цэвэрлэх үйл ажиллагааны зардал нь эцсийн бүтээгдэхүүний зардлыг ихээр өсгөдөг. Нэг тон метрээс 100 кг-ийг цэвэрлэж авдаг ч ургамлын нийлэгжүүлсэн уураг нь илэрхий хэмнэлтийг гаргаж чаддаг байна.

В. Трансгеник ургамлын уургийн болон эсрэг биеийн гликолизаци

Кабанес-Машетю нар анх удаа трансгеник ургамлаар экспресслэгдсэн хөхтөн амьтны функциональ гликопротейны гликолизацийг нарийн судалсан байна. Тамхины ургамалд нийлэгжсэн Гайгийн 13 хэмээх моноклональ эсрэг биеийн (плантибоди Гайгийн 13) гинжинд холбогдсон N-холбоот гликаны бүтэц нь тогтоож мэрэгчдээс үүсэлтэй IgG1-тай харьцуулан судалжээ. Хулганы эсрэг биеийн адилаар Гайгийн 13 плантибодигийн хүнд гинжин дээр орших N-гликолизацийн сайтууд  хоёул гликолизацид орж байжээ. Гэсэн ч Гайгийн 13 гликоформууд нь ургамалд хөхтөнд экпресслэгдсэн антибодийг бодвол илүү их байдаг аж. Өндөр маннозын төрлийн N-гликаны дээр плантибодигийн олигосахаридын 60% нь буюу бета(1,2)-ксилоз ба альфа(1,3)-фукоз сахарууд нь Man3GlcNAc2 цөмд холбогдож байжээ.

Эдгээр олигосахарын холбоонууд нь хөхтний N-холбоот гликануудад тааралддаггүй юм. Энэ нь иммуногеник бөгөөд N-гликан агуулсан плантибоди нь эмчилгээний хувьд хязгаарлагдмал болж магадгүй бөгөөд амаар өгөхөд, ялангуяа аллергитэй өвчтөнүүдэд тохирохгүй байж болох юм. Хоолны аллерган нь бета(1,2)-ксилоз ба альфа(1,3)-фукоз сахарууд аллергитэй өвчтөнүүдийн ийлдэс дэх IgE-тэй холбогдож гистамины нийлэгжилтэд хүргэдэг байна. Гэвч эсрэгээр ургамлын гликаны Man3GlcNAc2 цөмд холбогдсон кросс урвалд орох бета(1,2)-ксилоз, альфа(1,3)-фукоз зэрэг нүүрсусны тодорхойлогчдын эсрэг IgE байгаа цагт клиник аллерги үүсэх магадлал нь ихээр буурж байгаа юм. Энэ үр дүнгүүд нь плантибоди нь ерөнхийдөө хүний биед халтай токсин үүсгэх боломжгүй гэдгийг нотолсон юм.

Хулганы плантибоди (хулганы амин хүчлийн дараалал ба ургамлын гликан) нь хулганд дархлаа бий болгоход хэрэглэгджээ. Энэ үед ийлдсэн дэх иммуны хариг урвал маш бага илрэх юм уу огт илрээгүй байна. Тиймээс хулганад дор хаяж ургамлын N-холбоот гликанаар чимэглсэн “өөрийн” үндсэн уургийн дараалал нь нониммуногеник байж чадах юм. Энэ плантибоди нь хүмүүсийн аманд гаднаас хэрэглэгдсэн бөгөөд хулганы эсрэг антибоди ялгараагүй юм. Плантибодигийн үндсэн бүтцийг хүнжүүлэх нь ургамлын N-гликаны иммуногеник шинж чанарыг арилгах хүртэл удаан хугацааг шаардах юм. Магадгүй дараа дараачийн генийн инженерчлэл нь гликаны бүтцийг нь өөрчилж ч болох юм. Хамгийн сонирхолтой нь агликозил антибодиг N-холбоот гликолизацийн пептидийн танилтын дарааллыг (asn-X-Ser/Thr) өөрчилснөөр гаргаж авах боломжтой нь тогтоогджээ. цөмтэй холбоот ксилоз болон фукозын үлдэгдлийг агуулаагүй өндөр маннозт гликолизаци нь C-терминаль KDEL дарааллыг нэмж өгснөөр бүхий л хажуугийн нөлөөг арилгаж болох юм. Транс-голдьжийн аппаратад идэвхтэй ажилладаг фукозил, ксилозил трансферазагийн генд сайленсинг хийх хэрэгтэй байж болох юм.

C. Генийн сайленсинг: Ургамлын экспресслэлтийн асуудлууд

Судалгааны ажлуудаас үзэхэд трансгеник уургийн хуримтлалын хэмжээ нь ерөнхийдөө үндсэн трансформантуудад хамгийн их хэмжээтэйгээр оршдог байна. Ер нь экспрессийн тогтвортой байдал экспрессийн абсолют хэмжээтэй дүйцэхүйц чухал гэдэг нь тодорхой болж байгаа билээ. Олон лаборатори ургамал дахь трансгенийн сайленсинг буюу трансгенүүд хөгжлийн үед болон дараагийн удамд идэвхгүйжих явадл нь олон тохиолддог болохыг ажиглажээ. Ургамалд хоёр төрлийн сайленсинг явагддаг байна:

  • Транскрипцийн генийн сайленсинг (TGS) буюу промотерууд сайленсингд орж транскрипцийн үйл ажиллагаа буурах тохиолдол
  • Постранкрипцийн генийн сайленсинг (PTGS) буюу транскрипци хамгийн дээд хэмжээний эрчимтэйгээр явагддаг ч транскриптүүд нь хурдацтайгаар задралд орох тохиолдол

Энэ хоёр төрлийн транскрипцийн тодорхой нарийн механизм нь одоогоор судалгааны шатандаа явж байгаа юм. Гэвч энэ хоёр тохиолдолд төстэй зүйлүүд олон байдаг байна: Жишээ нь, эндоген генд гомолог дарааллууд ажиглагдах болон сайленсинг олон давтамжтай ажиглагдах зэрэг болно. ДНХ-ийн метилжилт нь бас явагдаж болно. TGS-ийн үед сайленсингд орсон промотерууд гиперметилжилтэд орно. Харин PTGS-д кодлогч хэсгүүд сайленсингд орох нь элбэг байдаг. Эдгээр тохиолдлууд нь хоёул трансгеник Arabidopsis-ийн таван өөр төрөл дээр хийсэн нарийн шалгалтаар илэрсэн байна. Сайленсинг нь экспрессийн хэмжээ болон трансгенийн хувилсан тоотой эерэг корреляцитай мэт байдаг. Өөрөөр хэлбэл, хүчтэй бүрдэлт промотеруудаар дамжин экспресслэгдсэн нэг трансгенийн хэд хэдэн хувилсан хэлбэрүүд нь илүү сайленсингд орох магадлал өндөртэй байдаг гэсэн үг юм. Үүнийг мэдсэнээр сайленсингээс сэргийлэх боломжийг гаргаж болох юм.

Олон генийн хувилсан хэлбэрүүдийн тоог Agrobacterium-ийг  ашиглан бууруулж болох юм. Энэ нь биолистик трансформацийг бодвол цөөн тоотой трансгеник хувилсан хэлбэрүүд үүсгэдэг юм. Матрицийн холбоотой хэсгийн дараалалтай (MAR) хамт орших зэрэгцээ трансгенүүд байвал генийн сайленсинг бага явагддагийг бас тогтоосон байна. Энэ нь зэрэгцээ орших эндоген генүүдийг трансген болгон транскрипцлэх замаар антисенс транскриптүүдийн үүсэлтээс сэргийлэхэд сайленсингийг хязгаарлах нь амжилттай болж болох юм. туслагч бүрдэлт протеаза (HC-Pro) буюу вирусын уургийн хувьд трансгеник ургамлыг трансген нь сайленсингд орсон ургамалтйа эвцэлдүүлэхэд прогенийн үед хоёр трансгенийн экспресс хоёул сэргэж байжээ. Тиймээс HC-Proэкспрессэлдэг ургамлуудыг сонирхож буй генийн транёформацийг хийхэд эхлэлийн материал болгон ашиглах нь зүйтэй юм. Эцэст нь хэлэхэд, Arabidopsis-оос TGS, PTGS-ийн аль аль нь байхгүй мутантуудыг гаргаж авчээ. Энэ мутантуудын зарим нь генийг сайленсингд оруулахаас убсад талаараа бол энгийн мэт үйл ажиллагаагаа явуулдаг байна. Тиймээс трансгеник уураг гаргаж авахад илүү ашигтай ургамлуудад иймэрхүү мутантуудыг гаргаж авах бүрэн боломжтой юм.

D. Цэвэрлэгээ ба Боловсруулалт

Эмийн цемент, бетон, гангаар барих том үйлдвэрүүдтэй харьцуулахад генийн инженерчлэлд оруулсан ургамлуудыг биореактор маягаар ашиглах нь зардал хэмнэх боломжтой юм. Гэвч үүн дээр маргаантай асуудлууд олон байгаа билээ. Худалдааны зориулалтаар трансгеник ургамлаас уураг нийлэгжүүлж авах тохиолдолд тон тоноор хэмжигдэх биомассийн өсөлт болон боловсруулалтыг нарны энерги, хөрс, ус, бордоо зэрэг өгөгдлүүдийг бүрэн хэмжээнд ашиглаж чдааж буй эсэхийг хэлэлцэн үзэх шаардлагатай юм. Их хэмжээний биомассыг боловсруулах нь мөн их хэмжээний өвчтөн буюу хэрэглэгчдийн хэрэгцээтэй цэвэрлэгдсэн уургийг хүргэх юм. Бага хэмжээний буюу хүлэмж ба лабораторийн хэмжээний ургамлын уургийн нийлэгжүүлэлтийн үед илүү нарийн арчилгаа хийдэг ч энэ нь том хэмжээний үйлдвэрлэлтийн үед бол боломжгүй зүйл юм. Аммоний сульфат зэрэг реагентууд нь бага хэмжээний буюу хүлэмжийн үйлдвэрлэлтээс илүү том хэмжээний үйлдвэрлэлтийн үед онцын шаардлагагүй болох нь тогтоогджээ.

Үндсэндээ арилжааны зориулалттай процессийг заавал постдокторийн зэрэг хамгаалсан том эрдэмтэд хийх албагүй юм. Зүгээр л сайн боловсрол, бэлтгэлтэй хүмүүс байхад л хангалттай ажээ (тэд илүү бага хөлс авах болно). Тиймээс цөөн тооны ургамал, цөөн тооны төрөл, процесст шаардлагатай бодисууд зэрэг нь зардлыг бууруулаад зогсохгүй алдаа гарах магадлалыг ч мөн бууруулах учир маш чухал юм. Бид нунтагласан трансгеник тамхины ургамалыг усанд хийж нийлэгжилтийг явуулахад буффер систем дэх тамхинаас 70%-иар илүү иммуноглобулиныг нийлэгжүүлж байжээ. Үүнийг хийхэд тогтмол рН-тэй орчинг усанд үүсгэж, биохимийн хувьд үндэслэлтэйгээр сонгож авсан зургаан бодисыг нэмж өгдөг байна. Энд оролцож буй бүх бодисууд амин чухал биш ч гэсэн бид одоо тодорхой тогтоосон рН-тэй хоёр бодисын найрлагатай буфферийг ашиглаж байна. Рекомбинант молекулуудыг ургамлаас гаргаж авах арилжааны зориулалтын буюу том хэмжээний үйлдвэрлэл нь хүнс хоолны болон ундааны төрлийн үйлдвэрлэлд ашигладаг технологи болон багажуудаас ашиглаж болох юм. Үр тариа бутлагч болон салад хийхэд хэрэглэгддэг хэрчигч зэрэг нь их хэмжээний зүйл үйлдвэрлэлтийн үед үр тариа болон навчлаг эдүүдийг боловсруулахад үнэхээр хэрэгтэй нь эргэлзээгүй юм.

Хүнсний үйлдвэрлэлд нимбэгний хүчлийн концентраци ихтэй усаар хэрчсэн жимсийг үйлчилэхэд борлох нь удааширдаг ажээ. Энэ нь биднийг тамхины навчны ханданд уургийн “бор болох” үзэгдлийг хязгаарлах буфферийн найрлагыг томъёолоход хүргэжээ.  Онцгой анхаарал тавих шаардлагатай навч болон ишний хандны хоёр бүрдүүлэгч хэсэг нь эсийн хана болон мембран нь юм. навч болон ишний хандны ногоон өнгө нь хлорофилл болон тилакойдын мембраны суспенз байгааг илтгэнэ. 0,45/Jim өргөнтэй нүх сүвээр фильтер хийх боломжтой болгохын тулд энэ мэтийн мембрануудыг зайлуулах хэрэгтэй болдог. Энэ төрлийн фильтержүүлэх чадвартай болгох нь дараа дараачийн хроматографи зэргийн процессуудад хандыг хэрэглэгдэхэд илүү сайн чанарыг үзүүлдэг болгохыг илүү баттай болгох ч бүрэн дүүрэн нотлогоог өгөхгүй. Хандны уусдаггүй хэсгийн ихээхэн хэсгийг эзэлдэг целлюлоз агуулсан тунадас нь мембраны хэсгүүдийг авч хаях эхэн үеийн цэвэрлэгээний турш эндоген “фильтерийн туслагч”-ийн үүргийг гүйцэтгэдэг.

Иш болон навчийг хандлах үед бий болдог феноликууд нь томоохон асуудал болдог. Тиймээс хэн нэгэн түүнийг маш эртхэн дээр нь ангижруулах хэрэгтэй. Үүнээс дараа дараачийн хөдөлмөрийн үр шим хэр байхыг тодорхойлно. Тэдгээр нь зайлуулагдаагүй тохиолдолд уургууд болон бусад хандны бодисуудтай гидрофоб харилцан үйлчлэлд ордог байна. Эдгээр харилцан үйлчлэл нь маш ихээр уургийн шинж чанарыг алдагдуулдаг юм. Аз болоход ялгарж буй феноликуудын нийт хэмжээ нь өчүүхэн байдаг юм. тэд нь бас усанд уусдаг тул өөр-урсгалт ультрафильтраци/диафильтраци зэрэг аргаар ангижруулж болдог. Энэ аргууд нь сонирхож буй уургийг их хэмжээгээр гаргаж авахад ч хэрэгтэй байдаг. Үүн дээр нэмээд бусад усанд уусдаг, үл нийцэх хоёрдогч метаболитууд болох неоникотин (анабазин) ба никотин (хоёул тамхины ургамлаас ялгарна) зэргийг ультрафильтраци/диафильтрацийн аргаар зайлуулна.

Энэ мэтийн цэвэрлэгээний болон концентрацилах алхмуудын дараа рекомбинант уургууд нь тус тусдаа үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлдэг юм. Өөрөөр хэлбэл өөр өөрсдийн биохимийн онцгой шинж чанараа дагадаг юм. Тиймээс тэд одоо л нэг хроматографи хийлгэхэд бэлэн болсон байх юм. Фенолийн үлдэгдлүүд нь хроматографиас өмнөх цэвэрлэгээний чухал шаардлагатай зүйлсийг бэлэн болгоход мөн л саад учруулдаг. Хроматографийн үед зөвхөн үнэтэй A ба G уургийн баганыг хэрэглэж болно. Энэ бол ямар ч цэвэрлэх процессийн үед гардаг эдийн засгийн бага зэрэг төлбөр маягийн зүйл юм.

Нэг  зүйлийг нэмж хэлэхэд боловсруулсан ургамал болон үр нь олон төрлийн өвчин үүсгэгч бактери зэргийг агуулсан хөрсөнд буюу бохир давхаргад хэн нэгэн олон төрлийн организмуудыг олж болохыг урьдаас таамаглах хэрэгтэй юм. Бүтээгдэхүүний эндотоксин болон микотоксины бохирдолтыг хурдан боловсруулалт, эртхэн үеийн фильтраци зэргээр багасгаж болно. Гэвч боловсруулалт нь хэрэггүй нэгдлүүдийг хасахаас гадна хэрэгтэй бүтээгдэхүүнийг цэвэрлэж, концентрацилж, тогтворжуулах замаар гаргаж хэрэгтэй юм.

III. Ургамлын антибоди: Плантибоди

Антибодиг ургамалд 1980-аад оны дунд үеэр анх хоёр Герман оюутан экспрессэлж эхлэн 1989 онд судалгааныхаа үр дүнг нийтлүүлжээ. Тэр цагаас хойш, маш олон төрлийн плантибоди  олон төрөл хэлбэрээр бэлтгэгдсэн байна. Үнэн хэрэгтээ, гадны антибодиг ургамалын эсэнд байгалийн өвчин үүсгэгч Agrobacterium tumefaciens-ийн өвчин үл үүсгэх удмаар дамжуулан суулгаж байсан бөгөөд эдийн өсгөвөрийн регенераци нь тогтвортой трансгеник ургамлыг гаргаж авсан байна (Хорщ болон бусад, 1985). Хэдийгээр олон гинжит уураг гаргаж авах энэ эхэн үеийн ажил нь ургамлуудыг хооронд нь эвцэлдүүлэн гинж тус бүрийн экспрессийг явуулдаг байжээ. Харин сүүлийн үеийн судалгаанууд ганц биолистик трансформацийн дүнд олон гинжит уургийг гаргаж авах боломжтойг нотолжээ.  Энэ нь эцсийн плантибодийн угсралтыг гүйцэтгэх цаг хугацааг хэмнэж байгаа юм.

IV. SlgA: Антибодийн шинэ изотип

Ма нарын 1995 оны лабораторийн ажил нь шүүрлийн IgA (Slga) плантибодийн боловсролтыг судалсан байна. Ургамлууд нь энэ онцгой антибодийн хэлбэрийг зөвхөн их хэмжээгээр нийлэгжүүлж байсан бөгөөд энэ нь худалдааны том ач холбогдолтой байжээ. SlgA нь биед нийлэгжих хамгийн түгээмэл антибоди юм (бүхий л иммуноглобулины 60%). SlgA нь салслаг гадаргуу дээр ялгарч токсин болон өвчин үүсгэгч бактериудаас хамгаалдаг байна. SlgA нь 4 өөр уургийн гинжнээс тогддог байна. Хүнд болон хөнгөн иммуноглобулины гинж нь антиген холбогдох хэсгийг үүсгэдэг бол J гинж нь lgA-ийн хоёр молекулыг димержүүлдэг байна (SlgA нь 4 антиген холбогдох сайттай). J гинжийг агуулсан димер IgA нь эпитель эсүүдийн IgA-г салслаг бүрхэвч рүү зөөдөг полииммуноглобулины рецептортой (PIGR) холбогдсон салслаг бүрхэвчийн доорх B эсүүдээс ялгардаг байна.

Протеазагийн ялгаруулдаг SlgA-д холбогдоход хэрэглэгдэх PIGR-ийн шүүрлийн хэсэг нь димерик IgA-г протеаза болон салслаг гадаргуу дээрх денатурациас хамгаалдаг байна. Саяхан энэ төрлийн иммуноглобулиныг эмчилгээнд хэрэглэж болох хэлбэрээр гаргаж авч чадаагүй байлаа. Гэтэл их хэмжээний шүүрлийн IgA плантибоди нь шинэ салслаг бүрхэвчийн өвчнийг эмчилэх боломжуудыг нээж байгаа юм. Эдгээр эмчилгээнүүд нь хэвлийн өвчин үүсгэгч гепатитын вирус, Hеlicobacter pylori, enterotoxigenic E.coli–ийн эсрэг болон холера өвчинг, амьсгалын замын өвчнүүд болох томуу үүсгэгч риновирус ба инфлуенза ба бэлгийн замын өвчнүүдийн (herpes simplex вирус) эсрэг эмчилгээнүүд болно. Одоогоор ургамалд нийлэгжсэн 3 иммуны эмчилгээний бүтээгдэхүүн эмчилгээнд хэрэглэгдэж байна. Эдгээр бүтээгдэхүүнүүдэд нэг аман вакцин, хоёр антибоди орох юм. EPCAM-ийн эсрэг плантибоди нь клиник судалгаа нь олон төрлийн гэдэс хэвлийн хажуугийн нөлөөнөөс болоод зогсож байгаа аж. Харин streptococcus mutans-ийн эсрэг антибоди нь хоёрдугаар шатны туршилтан дээрээ явж байгаа ажээ.

V. Амны хөндийн өвчлөлийн эсрэг SlgA болох анти streptococcus mutans буюу CaroRX­TM­­–ийн клиник судалгаа

Хамгийн клиникийн хувьд дэвшилттэй SlgA плантибоди болох CaroRX­TM­­ нь шүдний гол өвчин үүсгэгч streptococcus mutans-ийг олж танин шүдэнд бэхлэгдэхээс сэргийлдэг юм. Бэлтгэл ажилд in vivo-ийн цуврал пассив иммунизацийн туршилтууд  нь хулгана дээр болон S.mutans-ийн эсрэг антибодиг ашиглан хийгджээ. CaroRX­TM-ийнхүний амны хөндийд хадгалагдан үлдэх хугацаа нь IgG эсрэг биетэй харьцуулахад 3:1 байна. Мөн олон төрлийн эсрэг биеийн ийлдэсний дээжүүд хүн анти-хулгана (HAMA) болон антитуулайн антибодинуудын хувьд сөрөг шинж чанарыг үзүүлдэг болох нь тогтоогджээ. Топикал хэлбэрээр (биеийн эмчилгээ хийгдэж буй хэсэгт шуудаар эмийг хэрэглэх) хэрэглэгдсэн плантибодийн биеийн системд учруулах ямар нэгэн токсинт чанар байгаа эсэх нь одоогоор баттай нотлогдоогүй байна. Эдгээр клиник судалгаанууд нь топикал хэлбэрээр хэрэглэсэн нь анти-S.mutans SlgA плантибоди нь S.mutans-ийн колони бий болохоос сэргийлж буйг нотолжээ.  Planet Biotechnology корпораци IND (судалгааны шинэ эмийн өргөдөл)-ийг АНУ-ын Хүнс, Эмийн Яаманд явуулаад байгаа билээ. 1998 оны намар Калифорни мужийн Сан-Франциско хотын Калифорнийн их сургуулийн Шүдний эрүүл ахуйн сургуульд клиникийн нэг ба хоёрдугаар батлах фазын туршилтууд явагдаж байгаа ажээ.

VI. Дүгнэлт

Ургамал нь зардал хэмнэсэн олон төрлийн антибодийг нийлэгжүүлэх биореакторын зориулалтаар ашиглагдаж болно. Сүүлийн үеийн судалгаанууд нь шүүрлийн IgA, салслаг бүрхэвчийн иммуны системийн олон төрлийн антибодийн изотип зэрэг нь их хэмжээгээр ургамлыг ашиглагдан үйлдвэрлэгдэх бололцоотой юм. Planet Biotechnology корпорацийн гаргаж ирсэн тэргүүлэх SlgA антибоди болох CaroRX­TM нь хоёрдугаар фазын тушилтуудад хүний амны хөндийн гол өвчин үүсгэгч S.mutans-ийн эсрэг идэвхтэй чанараа баталсаар байгаа аж. Өөр олон тооны SlgA плантибоди нь преклиникийн шатандаа судлагдаж байна.

Уг орчуулгын эх судалгааны ажил: Transgenic Plants for Production of Immunotherapeutic Agents James W . Larrick, Lloyd Yu, Sudhir Jaiswal, and Keith Wycoff, 2002

Advertisements

Хариулт үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өөрчлөх )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өөрчлөх )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өөрчлөх )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өөрчлөх )

Connecting to %s